| |
Zakład Archeologii Egiptu i Bliskiego Wschodu
Kierownik
Prof. Dr hab.
Joachim Śliwa | »info
Pracownicy naukowi
Prof. Dr hab.
Krzysztof M.Ciałowicz | »info
Dr Mariusz Jucha | »info
Dr Joanna Dębowska | »info
Doktoranci
Mgr Katarzyna Błaszczyk
Mgr Grzegorz Pryc
Mgr Marcin Czarnowicz
Mgr Krzysztof Cichowski
Mgr Piotr Kołodziejczyk
Mgr Anna Longa
Mgr Joanna Then
Mgr Anna Nodzyńska
Mgr Katarzyna Bodziony
Mgr Anna Zając
|
|
 Zakład utworzony w 1998 r. (po reorganizacji jednostki istniejącej od r.1897, zob. »historia Zakładu). Profil badawczy Zakładu obejmuje zagadnienia dotyczące cywilizacji starożytnego Egiptu i Bliskiego Wschodu od IV tys. p.n.e. do czasów grecko-rzymskich. Główne kierunki badawcze to studia nad osadnictwem predynastycznym i wczesnodynastycznym w Delcie Egipskiej (zob. »Tell el-Farcha), studia nad architekturą egipską czasów średniego Państwa (zob. »Kasr el-Sagha), oraz studia nad obrządkiem pogrzebowym epoki brązu w Transjordanii (zob. »Tell el-'Umeiri; są to przedsięwzięcia realizowane w oparciu o wyniki własnych badań wykopaliskowych). Nadto prowadzone są studia nad sztuką i religią egipską (egipska magia, amulety pieczętne i skarabeusze, gemmy magiczne), studia nad oddziaływaniami cywilizacji egipskiej w czasach nowożytnych (w tym m.in. nad recepcją kultury starożytnego Egiptu w Europie XVII-XX w. oraz nad rolą Egiptu w dziejach kultury polskiej), a także poszukiwania związane z dziejami archeologii i początkami polskiego kolekcjonerstwa (m.in. dzieje krakowskich kolekcji starożytności); w zakres działań wchodzą bowiem materiały pochodzące nie tylko z własnych prac wykopaliskowych, lecz także z dawniejszych zbiorów polskich (w tym także kolekcji »Gabinetu Archeologicznego UJ).
Do ważniejszych osiągnięć naukowych należy m.in. odsłonięcie i rozpoznanie struktury urbanistycznej osiedla robotniczego w »Kasr el-Sagha / Egipt z czasów Średniego Państwa oraz wyniki aktualnie prowadzonych studiów nad osadnictwem predynastycznym i wczesnodynastycznym w »Tell el-Farcha / Egipt. Spore znaczenie mają także badania nad początkami archeologii śródziemnomorskiej i historią polskiego kolekcjonerstwa. Do istotnych osiągnięć należy również opracowanie licznych kategorii zabytków egipskich i bliskowschodnich z wielu kolekcji polskich i zagranicznych (m.in. amuletów, skarabeuszy, gemm magicznych, drobnej plastyki brązowej, ceramiki).
Ważniejsze publikacje:
Egipt, Grecja, Italia... Zabytki starożytne z dawnej kolekcji Gabinetu Archeologicznego UJ
Na rok 2007 przypadają obchody trzech rocznic, niezwykle istotnych dla krakowskiego środowiska archeologicznego. Na pierwszym miejscu wymienić należy właśnie 140-lecie Gabinetu Archeologicznego, którego tradycje z pietyzmem kontynuuje Instytut Archeologii UJ. Następna rocznica wiąże się z działalnością krakowskich archeologów śródziemnomorskich, zainicjowaną przed 110 laty przez Piotra Bieńkowskiego. Obchody 100-lecia upamiętniła międzynarodowa sesja naukowa zorganizowana w Uniwersytecie Jagiellońskim w dniach 21-23 października 1997 roku. Trzecia natomiast rocznica łączy się z okrągłą datą upamiętniającą 100-lecie obecności krakowskich archeologów w Egipcie (Tadeusz Smoleński, 1907), a tym samym początki polskich badań wykopaliskowych w basenie Morza śródziemnego i na Bliskim Wschodzie.
Intencją autorów niniejszego tomu było przypomnienie zasadniczych faktów związanych z przytoczonymi rocznicami, główny jednak cel stanowi przypomnienie ludzi, którzy w okresie minionych 140 lat przyczynili się do wzbogacenia naszej kolekcji oraz wzniesienia fundamentów niezwykle dziś aktywnej uniwersyteckiej archeologii. Zbiory dawnego Gabinetu Archeologicznego na przestrzeni ubiegłych lat sporadycznie tylko dostępne były zarówno dla studentów, jak i szerszego grona zainteresowanych. Z tego też względu prezentowany obecnie tom stanowić będzie - do czasu znalezienia w Uniwersytecie odpowiednich pomieszczeń -jedyną możliwość zapoznania się z niektórymi grupami zabytków, które w kolekcji Gabinetu znalazły się dzięki niezwykłej ofiarności polskiego społeczeństwa. Ludziom, którzy zbiór ten stworzyli, należy się nasza ogromna wdzięczność i uznanie nie tylko z okazji jubileuszowych uroczystości i obchodów. Na naszych barkach na co dzień spoczywać musi obowiązek opieki naukowej nad zbiorem, wykorzystania cennych zabytków w pracy ze studentami oraz przypominania społecznej świadomości jego rangi. (ze wstępu)
Archeologia śródziemnomorska w Uniwersytecie Jagiellońskim 1897-1997. Materiały z sympozjum naukowego, Kraków 21-23 października 1997 (pod redakcją Joachima Śliwy), Kraków 1998.
Centenary of Mediterranean Archaeology 1897-1997. International Symposium, Cracow October 1997, edited by J. Śliwa, Cracow 1999
J.Śliwa, wspólnie z J. A. Ostrowskim, Stanisław Kostka Potocki, O sztuce u dawnych czyli Winkelman polski, t.1-4, Warszawa-Kraków 1992 [opracowanie, komentarz, przypisy]
J.Śliwa, Egyptian Scarabs and Magical Gems from the Collection of Constantine Schmidt-Ciążyński, Warszawa-Kraków 1989.
K.M.Ciałowicz, Les palettes égyptiennes aux motifs zoomorhes et sans decorations. Études de l'art. prédynastique [SAAC 3], Kraków 1991.
J.Śliwa, Scarabs and Seal Amulets from the Collection of Sigmund Freud, Kraków 1999.
K. M.Ciałowicz, La naissance d'un royaume. L'Égypte des la période prédynastique a la fin de la Iere dynastie, Kraków 2001.
J. Śliwa, Skarabeusze egipskie, Wrocław 2003.
 Od r. 1991 ukazuje się pod redakcją J.Śliwy periodyk "Studies in Ancient Art and Civilization" [SAAC] (do tej pory 9 fascykułów)
|
