| |
Zakład Archeologii Klasycznej
Kierownik
Prof. dr hab. Ewdoksia Papuci-Władyka | »info
Pracownicy naukowi
Prof.Dr hab. Janusz A.Ostrowski | »info
Dr Jarosław Bodzek | »info
Dr Wojciech Machowski
| »info
Doktoranci
(stan na rok 2006/2007):
stypendyści:
mgr Grzegorz Łaczek
pozostali:
mgr Sebastian Borowicz
mgr Dominika Długosz
mgr Maciej Czech
mgr Agnieszka Ochał
tel.: + 48 12 6631289,
+48 12 6631283
fax: +48 12 6631294
|
|
Zakład Archeologii Klasycznej powstał w 1998 r. w wyniku podziału Zakładu
Archeologii śródziemnomorskiej. Zgodnie z istniejącą już w XIX w. nazwą, prowadzone w nim są badania nad archeologią i sztuką starożytnej Grecji, Cypru i Rzymu oraz oddziaływaniem kultur klasycznych na tereny środkowo- i wschodnioeuropejskiego Barbaricum.
Działalność badawcza pracowników Zakładu skupia się głównie na dwóch ważnych nurtach badawczych, które są reprezentatywne przede wszystkim dla UJ i w zasadzie rzadko poruszane przez archeologów klasycznych innych polskich ośrodków akademickich.
W zakresie archeologii starożytnej Grecji i Cypru największy nacisk położony jest na badania ceramiki greckiej i cypryjskiej, w tym również okresu hellenistycznego, której poświęcano bardzo mało uwagi. W ramach tej problematyki przygotowywana jest nowa edycja przedwojennych polskich tomów prestiżowej międzynarodowej serii Corpus Vasorum Antiquorum (współpraca z PAU w Krakowie). Szczególnym zainteresowaniem pracowników Zakładu cieszy się nie tylko ceramika hellenistyczna, ale szerzej sztuka okresu hellenistycznego oraz badania ikonograficzne w zakresie sztuki greckiej oraz sztuki regionów znajdujących się pod wpływem helleńskim. Drugi ważny nurt badawczy to problemy greckiego osadnictwa na północnych wybrzeżach Morza Czarnego. Przedmiotem zainteresowania są też zagadnienia obrządku pogrzebowego, a szczególnie greckie cmentarzyska kurhanowe znajdujące się na tych terenach.
W zakresie archeologii starożytnego Rzymu badania koncentrują się przede wszystkim na kwestiach ikonografii rzymskiej (zwłaszcza personifikacjach antycznych) i jej związku z wydarzeniami politycznymi, oraz na ikonografii rzymskich
sarkofagów (tak pogańskich, jak i wczesnochrześcijańskich). Również, w związku z
prowadzonymi zajęciami dydaktycznymi, rozwijane są badania nad recepcją kultury antycznej w sztuce nowożytnej Europy.
Szeroko zakrojone są także badania numizmatyczne, obejmujące mennictwo greckie (zwłaszcza małoazjatyckie) i rzymskie. Przygotowuje się rozprawę porównującą monety Licji i Cylicji. Opracowywane też są znaleziska monet antycznych z terenu Polski.
Inny nurt badań Zakładu, to problematyka dotycząca dziejów polskiej archeologii klasycznej i historii polskiego kolekcjonerstwa zabytków antycznych. Instytut Archeologii posiada własny, niewielki zbiór zabytków starożytnych, w tym greckich i rzymskich, wchodzących w skład dawnego Gabinetu Archeologicznego UJ, a pochodzących z darów wielu Polaków (m.in. Józef Ignacy Kraszewski, Jan Matejko, Stanisław Tarnowski a przede wszystkim Władysław Czartoryski). Pracownicy Zakładu uczestniczą również w opracowywaniu i publikacji zabytków znajdujących się w innych polskich i zagranicznych zbiorach muzealnych.
Pracownicy oraz doktoranci Zakładu we współpracy z Muzeum Archeologicznym w Odessie prowadzą (od 1998 r.) stacjonarne badania wykopaliskowe i ratownicze na stanowisku "Koszary" (Koshary) - odkrywając osadę grecką, otwarty ołtarz ofiarny (ros. zolnik) i cmentarzysko z okresu późnoklasycznego i wczesno hellenistycznego (w pobliżu dzisiejszej Odessy), oraz uczestniczą w badaniach Uniwersytetu Warszawskiego w miejscowości Nea Pafos na Cyprze (odsłanianie centralnej części miasta hellenistycznego i rzymskiego). W wymienionych badaniach terenowych biorą także udział studenci Instytutu jako praktykanci.
Prócz partnera ukraińskiego, pracownicy Zakładu mają kontakty naukowe z wieloma instytucjami archeologicznymi Grecji, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Cypru i Włoch. Pracownicy Zakładu są członkami wielu towarzystw naukowych krajowych (m.in. PAN, PAU) i zagranicznych.
Pracownicy Zakładu biorą udział w licznych kongresach i konferencjach naukowych
krajowych i zagranicznych. Wielokrotnie odbywali stypendia i staże w wielu prestiżowych zagranicznych ośrodkach archeologicznych (min. w Grecji, Włoszech, Wielkiej Brytanii, Niemczech, Francji). Kierowali i realizowali jako wykonawcy liczne projekty badawcze KBN. Współuczestniczyli również w organizacji wystaw archeologicznych (1999 - wazy greckie ze zbioru Instytutu i monety z kolekcji Hutten-Czapskiego, eksponowana w Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie; 2001- dokumentacja fotograficzna z wykopalisk na Ukrainie; 2002 ceramika grecka ze zbioru Instytutu).
Zakład współpracował też przy wystawie w Muzeum Narodowym w Krakowie Skarby znad Morza Czarnego Złoto, rzeźba, ceramika z kolekcji Muzeum Archeologicznego w Odessie (17.03-94.06 2004). W związku z tą ekspozycją, zorganizowana została towarzysząca jej wystawa dokumentacji fotograficznej z wykopalisk w Koszarach (1998-2005) oraz w Instytucie Archeologii UJ jednodniowej konferencja naukowa dotyczącej problematyki nadczarnomorskiej: PONTICA. Najnowsze badania greckich kolonii północnych wybrzeży Morza Czarnego (Kraków, 18 marca 2006), z której materiały planuje się opublikować w r. 2007.
W najbliższych latach Zakład zamierza kontynuować wymienione wyżej główne kierunki badań w zakresie archeologii, sztuki, ikonografii i numizmatyki starożytnej Grecji, Cypru i Rzymu. W zakresie prac terenowych przewiduje się dokończenie badań wykopaliskowych greckiej osady i cmentarzyska w Koszarach na Ukrainie oraz dalszy udział w pracach na Cyprze.
Planowana jest intensyfikacja działalności wydawniczej Zakładu, m.in.:
opublikowanie (we współpracy z PAU) pierwszego tomu nowej edycji Corpus Vasorum Antiquorum obejmującego kolekcję naczyń starożytnych Instytutu Archeologii (260 obiektów) i Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego (4 wazy);
we współpracy z PAU i Muzeum Narodowym w Krakowie przygotowywany w ramach międzynarodowej serii Sylloge Nummorum Graecorum tom poświęcony monetom mennic północnego wybrzeża Morza Czarnego w kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie;
rozpoczęcie publikacji ostatecznych rezultatów badań na Ukrainie;v
opublikowanie obronionych i przygotowywanych w Zakładzie prac doktorskich i rozprawy habilitacyjnej;
wspólnie z Zakładem Archeologii Egiptu i Bliskiego Wschodu - wznowienie serii Studies in Ancient Art and Civilization a także opublikowanie (w roku 2007) księgi poświęconej zbiorom i darczyńcom dawnego Gabinetu Archeologicznego (red. J. śliwa).
Ważnych zadaniem będzie również (wspólnie z Zakładem Archeologii Egiptu i Bliskiego Wschodu) doprowadzenie do uzyskania właściwych pomieszczeń do przechowywania i eksponowania (przynajmniej częściowego) zbioru zabytków starożytnych będącego w posiadaniu Instytutu oraz publikację katalogu najważniejszych obiektów z tego zbioru.
Najważniejsze publikacje książkowe Zakładu (od 1998 r.)
E. Papuci-Władyka, [współaut.] Bibliografia ceramiki hellenistycznej: 1980-1995, Thessaloniki 1998, Cypr (nrr 1347-1405) s. 327-342 (w jęz. nowogreckim).
J. A. Ostrowski, Starożytny Rzym. Polityka i sztuka, Warszawa-Kraków 1999, ss. 512.
J.A. Ostrowski [współaut.], Corpus Signorum Imperii Romani, Pologne III/2, Université de Varsovie, Institut dArchéologie, Warszawa 1999, ss. 120.
E. Papuci-Władyka, Sztuka starożytnej Grecji, Warszawa-Kraków 2001, ss. 500.
STUDIA ARCHAEOLOGICA, Liber Amicorum Ianussio A. Ostrowski ab amicis et discipulis oblatus, red. E. Papuci-Władyka, J. śliwa, Kraków 2001.
J.A. Ostrowski [współaut.], Sondanye proučvania v zemličeto na selo Mitino, Obiekt 1. Mestnostta Aydarica, [in:] Rasskopki i proučvania, XXVII, Mieczysław Domaradzki i kollektiv, Materialy za archeologia na Sredna Struma, Academie Bulgare des Sciences, Sofia 2001.
J.A. Ostrowski, Między Bosforem a Eufratem. Azja Mniejsza od śmierci Aleksandra Wielkiego do najazdu Turków seldżuckich, Wrocław-Warszawa-Kraków 2005, ss. 258.
Ponadto w dorobku pracowników Zakładu od chwili jego powstania jest ponad 120 artykułów w krajowych i zagranicznych specjalistycznych czasopismach i seriach wydawniczych (szczegółowo zob. strony internetowe dotyczące poszczególnych pracowników).
|
