| |
Zakład Archeologii Średniowiecza
Kierownik
Prof. dr hab. Michał Parczewski  | »info
Pracownik dydaktyczny
Dr hab. Jacek Poleski | »info
Mgr Dariusz Niemiec | »info
|
|
Grodzisko w Łapczycy, pow. Bochnia
Grodzisko w Łapczycy, pow. Bochnia, woj. małopolskie, położone jest na jednym z cyplowatych wyniesień północnej krawędzi Pogórza Wielickiego, tworzącej w tym miejscu południowe zamknięcie doliny Raby, płynącej w odległości ponad 100 m od północnego krańca grodziska. Stanowisko ulokowane jest na wyraźnie wyodrębnionym cyplu, w obrębie wałów pierwotnie posiadało powierzchnię około 1 ha. Najlepiej zachowany, południowo-zachodni odcinek wału od strony wewnętrznej (majdanu) liczy sobie około 3-3,5 m. wysokości, jego szerokość dochodzi do 13-14 m. Dotychczasowe wyniki badań wskazują, iż gród otoczony był pojedynczą linią wału. Nie natrafiono na ślady wewnętrznego podziału powierzchni grodziska.
Grodzisko w Łapczywy zostało odkryte już w 2. połowie XIX w., systematyczne badania wykopaliskowe w latach 1965-1967 i 1972 przeprowadził A. Jodłowski. Stwierdził on, iż na opisywanym stanowisku najpierw w IX-X w. funkcjonowała otwarta osada, następnie zaś w XI-XII w. w tym miejscu istniał gród. Przyczyną ponownego podjęcia prac wykopaliskowych na grodzisku w Łapczywy było stwierdzenie przez służby konserwatorskie obecności wkopu na linii wału, w północno-zachodnim "narożniku" stanowiska.
Przeprowadzone w 1998 r. badania północno-zachodniego odcinka wału, przeprowadzone przez ekipę IA UJ pod kierunkiem dr. J. Poleskiego, ujawniły obecność reliktów 2 faz wału wczesnośredniowiecznego i związanych z nim obiektów. Starsza faza wału zachowała się szczątkowo, gdyż w tym miejscu obsunięciu uległo zbocze wzgórza, na którym położone jest stanowisko. Wewnętrzne partie tego wału wykorzystano przy budowie drugiego wału, którego wewnętrzną, drewnianą ścianę wspierały wkopane pionowo słupy. Wał ten miał wysokość co najmniej 3-3,5 m. Jego funkcjonowanie zakończył gwałtowny pożar. Wydobyte w trakcie badań zabytki nie pozwoliły na dokonanie precyzyjnego datowania wałów grodziska metodą archeologiczną. Analizy dendrochronologiczne zwęglonego drewna dębowego, wykonane przez dr. hab. M. Krąpca i mgr. A. Pasternaka wskazują, iż drugą fazę wału wzniesiono w początku IX lub na przełomie IX i X w. (druga z dat jest bardziej prawdopodobna). Pozwala to na skreślenie grodu w Łapczycy z listy państwowych założeń obronnych z XI - poł. XIII w. Obiekt ten funkcjonował najprawdopodobniej w IX-X w. jako jeden z kilkudziesięciu grodów plemiennych na terenie Małopolski.
Literatura
J. Poleski, Chronologia wczesnośredniowiecznego grodziska w Łapczycy koło Bochni, Acta Archaeologica Carpathica, 35, 1999-2000, s. 193-209.
Ryciny
1. Profil przekopu przez zachodni odcinek wału grodziska.
2. Widok na grodzisko od strony południowej.
|
