Dr Radosław Palonka

| e-mail: radek.palonka@uj.edu.pl

Adiunkt w Zakładzie Archeologii Nowego Świata. Zajmuje się archeologią, antropologią i historią kultur indiańskich Ameryki Północnej, ze szczególnym uwzględnieniem terenów Wschodniego Obszaru Leśnego oraz Południowego Zachodu. Uczestnik wielu projektów i badań archeologicznych w Polsce oraz Stanach Zjednoczonych, m.in. na stanowisku Cahokia Mounds (Illinois) oraz na stanowiskach kultury Pueblo w Kolorado, realizujących programy współpracy archeologów ze współczesnymi społecznościami indiańskimi. Od 2011 roku kieruje samodzielnym projektem badawczym w Kolorado, USA: Projekt Archeologiczny Sand Canyon-Castle Rock, który analizuje osadnictwo i zmiany kulturowe w społecznościach Indian Pueblo z XIII wieku n.e. z regionu Mesa Verde (pogranicze Utah-Kolorado). Zaangażowany w popularyzację archeologii i historii kultur Indian Ameryki Północnej w Polsce (m.in. wykłady w szkołach i ośrodkach kultury, artykuły popularnonaukowe).

Magisterium: Uniwersytet Jagielloński, Wydział Historyczny, 2004 r. Temat: „Struktura społeczna w Tradycji Missisipi na podstawie żródeł archeologicznych i przekazów pisanych"

Doktorat: Uniwersytet Jagielloński, Wydział Historyczny, 2009 r. Temat: "Defensive Architecture and the Depopulation of the Mesa Verde Region, Utah-Colorado, USA in the Thirteenth Century A.D." (opublikowany w 2011 r. przez Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego)

Zainteresowania naukowe

  • Sztuka i archeologia kultur indiańskich Ameryki Północnej
  • Struktury społeczne i osadnicze w kulturach Missisipi oraz Pueblo
  • Ikonografia sztuki naskalnej z Południowego Zachodu Ameryki Północnej
  • Zagadnienia tożsamości i kontynuacji kulturowej w społecznościach indiańskich ze szczególnym uwzględnieniem kultury Pueblo
  • Współpraca archeologów i antropologów ze współczesnymi plemionami indiańskimi

Badania

Uczestnik wielu projektów, wypraw i badań archeologicznych w Stanach Zjednoczonych, m.in. w okresie 2002-2003 projektu badawczego w starożytnej osadzie kultury Missisipi, Cahokia Mounds (Illinois), wpisanej na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Projekt prowadzony przez Southern Illinois University, Edwardsville i Washington University, St. Louis. Od 2005 do 2008 r. udział w interdyscyplinarnym projekcie badawczym "Goodman Point Archaeological Project: Community Center and Cultural Landscape Study" dotyczącym zmian kulturowych i społecznych w XIII wieku n.e. w regionie Mesa Verde (pogranicze Utah i Kolorado). W ramach ostatniego projektu realizowany był także program współpracy archeologów ze współczesnymi plemionami indiańskimi z Południowego Zachodu USA. Prowadzenie: Crow Canyon Archaeological Center, Cortez, Kolorado, USA. W maju 2009 r. kierownik terenowych badań powierzchniowych (na potrzeby pracy doktorskiej) kilkudziesięciu stanowisk położonych w kanionach Sand Canyon i East Fork, w południowo-zachodniej części Kolorado. Badania zrealizowano na podstawie zezwolenia Bureau of Land Management, United States Department of the Interior.

Od 2007 do 2009 r. asystent kierownika projektu badań archeologiczno-architektonicznych zamku średniowiecznego w Muszynie, woj. małopolskie. W 2010 r. kierownik archeologicznych badań sondażowych wyprzedzających budowę obwodnicy Muszyny.

Od 2011 roku kierownik pierwszego polskiego projektu archeologicznego w Stanach Zjednoczonych: Projekt Archeologiczny Sand Canyon-Castle Rock (Sand Canyon-Castle Rock Community Archaeological Project). Badania projektu realizowane są w kilku kanionach regionu Mesa Verde w Kolorado i skupiają się na analizie i poznaniu osadnictwa oraz zmian społeczno-kulturowych w kulturze Pueblo, w tym wciąż niewyjaśnionego problemu całkowitego wyludnienia tego regionu i migracji Indian Pueblo pod koniec XIII wieku n.e.


Członkostwo w organizacjach i redakcjach, stypendia

Stypendysta Fundacji Fulbrighta w 2006 roku w School of Human Evolution and Social Change, Arizona State University, Phoenix-Tempe. Dwukrotnie w the University of Arizona, Tucson: w 2008 roku dzięki stypendium SYLFF (The Ryoichi Sasakawa Young Leaders Fellowship Fund, Tokyo Foundation), a w 2009 dzięki stypendium Fundacji Kościuszkowskiej. W roku akademickim 2008/2009 stypendysta Funduszu im. Adama Krzyżanowskiego (fundusz stypendialny UJ), w 2011 nagroda Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców. Stypendysta wymiany międzyuczelnianej do University at Buffalo, New York (2005 rok), Georg-August-Universitat Göttingen, Getynga, Niemcy (2006) oraz Helsingin Yliopisto-University of Helsinki (2010).

Członek Society for American Archaeology (SAA), The Fulbright Association, Polsko-Amerykańskiego Towarzystwa Etnograficznego im. Bronisława Malinowskiego w Atlantic City (PAES-PATE), Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Promocji i Popularyzacji Archeologii Pro-Archeo. Jest członkiem redakcji czasopisma naukowego "Polish Contributions in New World Archaeology" (Polska Akademia Umiejętności-Instytut Archeologii UJ).

Najważniejsze wykłady prowadzone w Instytucie Archeologii UJ

  • Archeologia Nowego Świata (Archeologia, Kulturoznawstwo)
  • Cywilizacje klasyczne Ameryki Środkowej i Południowej (Kulturoznawstwo)
  • Kultury rolnicze i łowiecko-zbierackie Ameryki Północnej (Archeologia, Kulturoznawstwo)
  • Struktury społeczne i osadnicze w kulturach indiańskich Ameryki Północnej (Archeologia, Kulturoznawstwo)
  • Elementy metodologii i metodyki badań archeologicznych (Archeologia)
  • Seminarium i proseminarium (Archeologia, Kulturoznawstwo)

Wybrane publikacje:

  • 2013, Cooperation Between Archaeologists and Native Americans in Reconstructing Pre-Hispanic Pueblo Culture: A case from North American Southwest, [w:] Sprawozdania Archeologiczne t. 65, w druku.
  • 2012, Wstęp, [w:] Mity i legendy Indian Ameryki Północnej, część I, Richard Erdoes, Alfonso Ortiz. Wydawnictwo Alter, Kraków (współautor Agata Świerzowska, ss. 9-16).
  • 2011, Report of the Sand Canyon-Castle Rock Community Archaeological Project, Season 2011. Raport dla Bureau of Land Management (BLM), Colorado, ss. 1-27.
  • 2011, Defensive Architecture and the Depopulation of the Mesa Verde Region, Utah-Colorado, USA in the XIII Century A.D. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego (ss. 1-240).
  • 2011, Wstępne wyniki sondażowych badań archeologicznych na terenie dawnego zespołu dworskiego wyprzedzających budowę obwodnicy Muszyny, 2010 r., [w:] Almanach Muszyny, ss. 17-23.
  • 2010, Late Pueblo III Sites in Lower Sand Canyon Locality, Montezuma County, Colorado-Preliminary Report of the Archeological Survey of 2009. Polish Contributions in New World Archaeology, New Series, fasc. 2, red. J. K. Kozłowski, J. Zrałka, ss. 113-144.
  • 2009, Ameryka Północna, Hasła [w:] Odkrywanie przeszłości. Wprowadzenie do archeologii, Wendy Ashmore, Robert J. Sharer, Wydawnictwo Avalon, Kraków, ss. 298-303.
  • 2009, Goodman Point Pueblo: Research on the Final Period of Settlement of the Ancestral Pueblo Indians in the Mesa Verde Region, Colorado, USA. The Preliminary Report, 2005-2006 Seasons, [w:] Recherches Archeologiques, Nouvelle Serie 1, red. W. Blajer, ss. 543-567 (współautor Kristin A. Kuckelman).
  • 2009, Kultura Indian Pueblo w regionie Mesa Verde. Możliwości rekonstrukcji przeszłości w oparciu o współpracę archeologów z Rdzennymi Amerykanami, [w:] Indianie Kalinago i inni...Referaty Seminariów Antropologicznych 2001-2008, red. A.J.R. Wala, K. Baliszewska. PAES/PATE-TIPI, Atlantic City, USA-Wielichowo, Polska, ss. 105-124.
  • 2009, Ancestral Landscapes of the Pueblo World (Book review). Journal of the West, vol. 48, no. 1, Winter, s. 89.
  • 2008, Archaeological research at Goodman Point Pueblo and the depopulation of the Mesa    Verde Region, Utah-Colorado, USA, [w:] Polish Contributions in New World Archaeology, New Series, fasc. 1, ed. by J. K. Kozłowski i J. Żralka, ss. 129-168, (współautor Kristin A. Kuckelman).
  • 2008, Indiańska przeszłość i współczesność - badania archeologiczne w regionie Mesa Verde, Kolorado, USA, [w:] Alma Mater nr specjalny 99/2008, ss. 236-244: http://www3.uj.edu.pl/alma/alma/99/40.pdf
  • 2007, Dobre czasy dla indiańskich kultur. Muzea a wiedza tubylczych Amerykanów, [w:] Tawacin 1 (77), ss. 44-46.
  • 2006, Kultura Pueblo–rekonstrukcja przeszłości dzięki współpracy archeologów z rdzennymi Amerykanami, [w:] Materiały z I Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Rdzenna Ludność Stanów Zjednoczonych–tradycyjne życie i rezerwatowa rzeczywistość, Kraków-Wielichowo, ss. 79-97.
  • 2006, Anasazi – kultura Indian Pueblo wczoraj i dziś, [w:] Tawacin 4(76): 26-34.
  • 2005, Archaeological, Historical and Ethnographic Sources - Interdisciplinarity of Studies of the Past, [w:] Sprawozdania Archeologiczne, t. 57. Polska Akademia Nauk PAN, s. 271-306.